Αν αναρωτιέσαι τι είναι οι πολυφαινόλες και γιατί όλοι μιλούν γι’ αυτές, η απάντηση είναι πιο απλή από ό,τι νομίζεις. Πρόκειται για φυσικές ενώσεις που βρίσκονται σε πολλά τρόφιμα και έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία μας.
Και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι μια από τις πλουσιότερες πηγές τους!
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι αυτές οι φυσικές ενώσεις, γιατί μετράνε για την υγεία σου και πώς μπορείς να διαλέξεις ελαιόλαδο που τις έχει σε υψηλά επίπεδα.
Τι είναι οι πολυφαινόλες;
Οι πολυφαινόλες είναι μια μεγάλη οικογένεια φυσικών χημικών ενώσεων που παράγουν τα φυτά για να προστατευτούν από εξωτερικές απειλές, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία και οι παθογόνοι μικροοργανισμοί. Στον άνθρωπο λειτουργούν κυρίως ως αντιοξειδωτικά, δηλαδή προστατεύουν τα κύτταρά μας από την οξείδωση και τη φθορά.
Για την ακρίβεια, τις συναντάς σε πολλά τρόφιμα της καθημερινής διατροφής όπως πχ στα φρούτα και τα λαχανικά, στο τσάι, στο κόκκινο κρασί, στη μαύρη σοκολάτα και φυσικά στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Το τελευταίο αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές πηγές τους στη μεσογειακή διατροφή.

Γιατί είναι σημαντικές για την υγεία;
Η επιστημονική έρευνα τα τελευταία χρόνια έχει συνδέσει την κατανάλωση πολυφαινολών με μια σειρά από οφέλη για τον οργανισμό μας. Ας δούμε μερικά από τα πιο σημαντικά:
Καρδιαγγειακή προστασία. Μια από τις πιο τεκμηριωμένες ιδιότητές τους είναι η προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες. Συγκεκριμένα, η μεγάλη μελέτη του PREDIMED, που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine, έδειξε ότι η μεσογειακή διατροφή με υψηλή κατανάλωση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Αντιφλεγμονώδης δράση. Οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου, και ιδιαίτερα η ολεοκανθάλη, έχουν αντιφλεγμονώδη δράση παρόμοια με αυτή της ιβουπροφαίνης, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Nature το 2005.
Γνωστική λειτουργία. Αυτές οι φυσικές ενώσεις μπορούν να επιβραδύνουν εκφυλιστικές ασθένειες του εγκεφάλου όπως το Αλτσχάιμερ, χάρη στις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες που προστατεύουν τα κύτταρα του εγκεφάλου.
Πολυφαινόλες και ελαιόλαδο: η σχέση που αξίζει να ξέρεις
Όπως αναφέραμε, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι μια από τις πλουσιότερες πηγές πολυφαινολών στη μεσογειακή διατροφή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον κανονισμό 432/2012 αναγνωρίζει επίσημα την ευεργετική δράση τους στην καρδιαγγειακή υγεία. Για να φέρει ένα ελαιόλαδο αυτόν τον ισχυρισμό στην ετικέτα του, πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 250 mg πολυφαινολών ανά κιλό, που αντιστοιχεί σε 5 mg ανά 20 γραμμάρια, δηλαδή δύο κουταλιές της σούπας ημερησίως.
Αξίζει επίσης να ξέρεις ότι οι πολυφαινόλες είναι αυτές που δίνουν στο ελαιόλαδο τη χαρακτηριστική πικράδα και την πικάντικη επίγευση που νιώθεις στο λαιμό. Αν ένα ελαιόλαδο δεν έχει καθόλου πικράδα, αυτό συχνά σημαίνει χαμηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες.
Πώς επηρεάζεται η περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες;
Δεν έχουν όλα τα ελαιόλαδα την ίδια ποσότητα πολυφαινολών. Αρκετοί παράγοντες καθορίζουν πόσες θα βρεις τελικά στο μπουκάλι σου:
- Η ποικιλία ελιάς. Η Κορωνέικη, η ποικιλία που καλλιεργούμε στην Pallada στους ελαιώνες μας στο Ακρωτήρι Χανίων, είναι από τις πλουσιότερες σε πολυφαινόλες ποικιλίες παγκοσμίως.
- Ο χρόνος συγκομιδής. Οι ελιές που μαζεύονται νωρίς, πριν ωριμάσουν πλήρως, έχουν σημαντικά υψηλότερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Στην Pallada επιλέγουμε την πρώιμη συγκομιδή ακριβώς για αυτόν το λόγο και το αποτέλεσμα είναι το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο Πρώιμης Συγκομιδής μας.
- Ο τρόπος παραγωγής. Η ψυχρή έκθλιψη διατηρεί τις πολυφαινόλες σε μεγαλύτερα επίπεδα σε σχέση με άλλες μεθόδους επεξεργασίας.
- Η συντήρηση. Το φως, η θερμότητα και ο αέρας καταστρέφουν σταδιακά τις πολυφαινόλες. Το σκούρο γυάλινο μπουκάλι και η αποθήκευση μακριά από φωτεινές πηγές είναι απαραίτητα.

Πώς διαλέγεις ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες;
Μερικές πρακτικές συμβουλές για να κάνεις τη σωστή επιλογή:
- Ψάξε για εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, καθώς μόνο αυτή η κατηγορία διατηρεί τις πολυφαινόλες σε επαρκή επίπεδα. Το εξευγενισμένο ελαιόλαδο έχει ελάχιστες έως καθόλου.
- Πρόσεξε την ημερομηνία παραγωγής. Όσο πιο φρέσκο είναι το ελαιόλαδο, τόσο περισσότερες πολυφαινόλες περιέχει.
- Εμπιστεύσου την πικράδα. Ένα ελαιόλαδο με έντονη πικράδα και πικάντικη επίγευση είναι συνήθως πλούσιο σε πολυφαινόλες.
- Ψάξε πληροφορίες για την ποικιλία και τον τρόπο παραγωγής. Παραγωγοί που αναφέρουν την ποικιλία ελιάς, τον χρόνο συγκομιδής και τη μέθοδο έκθλιψης συνήθως δίνουν βάση στην ποιότητα.
Στην Pallada μοιραζόμαστε όλες αυτές τις πληροφορίες γιατί πιστεύουμε ότι ο καταναλωτής αξίζει να ξέρει τι αγοράζει!
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς να επιλέγεις σωστά το ελαιόλαδό σου, διάβασε τον πλήρη οδηγό αγοράς ελαιολάδου εδώ.
Αν θέλεις να βιώσεις αυτή την εμπειρία από πρώτο χέρι, στα tours της Pallada, στην Αθήνα και στα Χανιά, μαθαίνεις να αναγνωρίζεις τις πολυφαινόλες στη γεύση του ελαιολάδου, ακριβώς όπως ένας επαγγελματίας γευσιγνώστης.
Συμπέρασμα
Εν κατακλείδι, τώρα που ξέρεις τι είναι οι πολυφαινόλες, καταλαβαίνεις γιατί το ελαιόλαδο που επιλέγεις έχει πραγματική σημασία. Στην Pallada η σωστή καλλιέργεια, η πρώιμη συγκομιδή και η προσεκτική παραγωγή δεν είναι απλώς επιλογές. Είναι δηλαδή ο τρόπος που διασφαλίζουμε ότι κάθε μπουκάλι έχει τις πολυφαινόλες που κάνουν πραγματικά τη διαφορά.
Συχνές Ερωτήσεις
1. Τι είναι οι πολυφαινόλες στο ελαιόλαδο;
Είναι φυσικές αντιοξειδωτικές ενώσεις που βρίσκονται στον ελαιόκαρπο και περνούν στο λάδι κατά την έκθλιψη. Προστατεύουν τον οργανισμό από το οξειδωτικό στρες και έχουν πλήθος ευεργετικών επιδράσεων στην υγεία.
2. Ποιο ελαιόλαδο έχει τις περισσότερες πολυφαινόλες;
Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πρώιμης συγκομιδής από ποικιλίες όπως η Κορωνέικη. Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης η ψυχρή έκθλιψη και η σωστή συντήρηση.
3. Πόσες πολυφαινόλες πρέπει να έχει ένα καλό ελαιόλαδο;
Σύμφωνα με τον κανονισμό ΕΕ 432/2012, ένα ελαιόλαδο με ευεργετική δράση πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης ανά 20 γραμμάρια. Τα υψηλά φαινολικά ελαιόλαδα ξεκινούν από 250 mg/kg.
4. Η πικράδα του ελαιολάδου σχετίζεται με τις πολυφαινόλες;
Ναι. Η πικράδα και η πικάντικη επίγευση είναι άμεση ένδειξη υψηλής περιεκτικότητας σε πολυφαινόλες. Ένα ελαιόλαδο χωρίς πικράδα έχει συνήθως χαμηλά επίπεδα.
5. Χάνει το ελαιόλαδο τις πολυφαινόλες του σε υψηλή θερμοκρασία;
Ναι, η υψηλή θερμοκρασία μειώνει την περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Για να εκμεταλλευτείς πλήρως τα οφέλη τους, κατανάλωσε το ελαιόλαδο ωμό.
6. Πότε συγκομίζεται το ελαιόλαδο με τις περισσότερες πολυφαινόλες;
Στην αρχή της σεζόν συγκομιδής, όταν οι ελιές είναι ακόμα πράσινες και δεν έχουν ωριμάσει πλήρως. Η πρώιμη συγκομιδή δίνει λάδι με υψηλότερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες αλλά και πιο έντονη γεύση.
7. Πόσο ελαιόλαδο πρέπει να καταναλώνω για να λαμβάνω πολυφαινόλες;
Δύο κουταλιές της σούπας ωμό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο την ημέρα είναι αρκετές. Το «ωμό» είναι σημαντικό καθώς η θερμότητα μειώνει τις πολυφαινόλες, οπότε το καλύτερο είναι να το προσθέτεις στο φαγητό σου μετά το μαγείρεμα.